چطور طرز فکر می‌تواند روی انگیزه تأثیر بگذارد؟

تا حالا به این فکر کردی چرا بعضی‌ها حتی با وجود شکست‌های پشت سر هم، همچنان پرانرژی ادامه می‌دن، اما بعضی دیگه با اولین مانع، همه‌چیز رو رها می‌کنن؟ جوابش بیشتر از اینکه به شرایط بیرونی ربط داشته باشه، به طرز فکر یا همون mindset برمی‌گرده. مایندست مثل عینکیه که از پشت اون دنیا رو می‌بینی. اگه این عینک تار باشه، انگیزه‌ات هم کم‌رنگ می‌شه.

طرز فکر ثابت در مقابل طرز فکر رشد

یکی از معروف‌ترین تقسیم‌بندی‌ها در روان‌شناسی، همین دوتاست:

• آدم‌هایی که طرز فکر ثابت دارن، معتقدن توانایی‌ها و استعدادها تغییر نمی‌کنن. وقتی با مشکلی روبه‌رو می‌شن، زود تسلیم می‌شن چون فکر می‌کنن «من همینم که هستم.»

• اما آدم‌هایی که طرز فکر رشد دارن، باور دارن می‌تونن یاد بگیرن، بهتر بشن و ضعف‌هاشون رو تغییر بدن. برای همین هر چالشی براشون تبدیل به فرصتی برای رشد می‌شه.

حالا حدس بزن کدوم گروه انگیزه بیشتری برای ادامه دادن دارن؟ دقیقاً همون دومی‌ها.

تاثیر مایندست روی نگاه به شکست

وقتی شکست می‌خوری، طرز فکرت تعیین می‌کنه بعدش چی بشه.

• با مایندست ثابت، شکست یعنی پایان راه: «دیدی گفتم نمی‌تونم؟»

• با مایندست رشد، شکست یعنی یک تجربه جدید: «باشه، این روش جواب نداد. حالا یه راه دیگه امتحان می‌کنم.»

همین تفاوت ساده می‌تونه انگیزه رو یا بکشه یا دوباره روشنش کنه.

آیا واقعاً انگیزه دست ما نیست؟

خیلی‌ها می‌گن «من آدم بی‌انگیزه‌ایم، چه کار کنم؟» انگار انگیزه یه چیزی خارج از کنترل ماست. ولی واقعیت اینه که انگیزه، محصول مستقیم طرز فکر ماست. اگه ذهن تو باور داشته باشه که تغییر و پیشرفت ممکنه، انگیزه مثل سوخت به‌طور طبیعی تولید می‌شه. اما اگه ذهنت بگه «هیچ فایده‌ای نداره»، حتی ساده‌ترین قدم هم غیرممکن به نظر میاد.

مثال ساده از زندگی روزمره

فرض کن دو نفر می‌خوان زبان انگلیسی یاد بگیرن:

• نفر اول با مایندست ثابت شروع می‌کنه: «من هیچ‌وقت زبانم خوب نبوده. مطمئناً آخرش هم ول می‌کنم.» بعد از یک هفته که سخت شد، بی‌خیال می‌شه.

• نفر دوم با مایندست رشد می‌گه: «الان ضعیفم، اما با تمرین بهتر می‌شم.» سختی‌ها رو تحمل می‌کنه چون باور داره هر بار یک قدم نزدیک‌تر می‌شه.

حالا کدوم یکی انگیزه بیشتری برای ادامه دادن پیدا می‌کنه؟

چالش برای تو

از خودت بپرس:

• وقتی با مشکلی روبه‌رو می‌شی، بیشتر به «نمی‌تونم» فکر می‌کنی یا «چطور می‌تونم»؟

• شکست برات دلیلی برای عقب‌نشینیه یا نشونه‌ای از اینکه باید مسیر رو عوض کنی؟

• وقتی کسی موفق می‌شه، حس می‌کنی تو هیچ‌وقت نمی‌تونی مثل اون باشی، یا به چشم یک الگو نگاهش می‌کنی؟

پاسخ‌های تو به این سوال‌ها، تصویر واضحی از مایندستت نشون می‌ده.